Προσοχή στα επιβλαβή trans λιπαρά οξέα των έτοιμων φαγητών

Τα trans λιπαρά αποτελούν μια κατηγορία λιπαρών που δεν τα θέλουμε στη διατροφή μας και πολύ περισσότερο στη διατροφή των παιδιών. Μιλάμε για εκείνα τα λιπαρά οξέα, που προκύπτουν κυρίως κατά τη διαδικασία του τηγανίσματος, αλλά και γενικότερα κατά το μαγείρεμα και τη θερμική επεξεργασία των τροφίμων με φυτικά σπορέλαια.

transΤα trans λιπαρά οξέα φαίνεται να εμπλέκονται στους μηχανισμούς αθηροσκλήρωσης (εναπόθεση βλαβερών λιπαρών ουσιών μέσα στα αγγεία). Συγκεκριμένα, προκαλούν αυξήσεις της ‘κακής’ LDL- χοληστερόλης και κατά συνέπεια προδιαθέτουν την εναπόθεση λιπώδους πλάκας στα αγγεία μας. Το παρόν γεγονός αυξάνει το κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων , αυξάνοντας τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα από αυτά. Μάλιστα, φαίνεται να είναι περισσότερα αθηρογόνα από τα κορεσμένα λιπαρά οξέα. Δρουν αθροιστικά, με αποτέλεσμα όσο μεγαλύτερα διαστήματα τα καταναλώνουμε, τόσο πιο πιθανό να δημιουργήσουν προβλήματα.

Το πρόβλημα είναι ότι τα βρίσκουμε κυρίως σε τρόφιμα που καταναλώνονται από παιδιά. Πηγές τους αποτελούν προτηγανισμένα και τηγανητά τρόφιμα, όπως πατάτες τηγανιτές, donuts,  τυποποιημένα προϊόντα εμπορίου όπως μπισκότα,  κρουασάν,  πατατάκια κ.α.. Θα πρέπει μάλιστα να σημειωθεί ότι όταν το προϊόν είναι γεμιστό, με ρευστή σοκολάτα, π.χ. μπισκότα, κρουασάν κ.α., η περιεκτικότητα σε trans είναι μεγάλη.

Από τα παραπάνω μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητό ότι όσο λιγότερα επεξεργασμένα και τυποποιημένα τρόφιμα περιλαμβάνονται στη διατροφή ενός παιδιού τόσο πιο χαμηλές είναι οι ποσότητες των trans λιπαρών οξέων που προσλαμβάνει. Τα παρόντα επιστημονικά ευρήματα θέτουν επιτακτική την ανάγκη για περιορισμό της πρόσληψης αυτών από τη διατροφή ενός παιδιού, χωρίς φυσικά να σημαίνει ότι δεν ξανατρώει ποτέ ένα πατατάκι ή ένα μπισκότο. Ωστόσο, καλό είναι να αποτελούν την εξαίρεση και όχι τον κανόνα.

«Υποψήφια» τέτοια τρόφιμα είναι τα παρακάτω:

  • μαργαρίνες, στερεά και ημιστερεά φυτικά έλαια
  • συσκευασμένα αρτοπαρασκευάσματα και γλυκίσματα, ή υλικά για την παρασκευή τους (π.χ. ψωμί για τοστ, ψωμάκια για σάντουιτς, μπριός, φρυγανιές, κρουτόν, κράκερ, μπισκότα, γκοφρέτες, κρουασάν, ντόνατς, κέικ, μίγματα για βάφλες, για κρέπες, ενεργειακές μπάρες, μπάρες δημητριακών, δημητριακά πρωινού, παγωτά)
  • κατεψυγμένα ή προτηγανισμένα τρόφιμα και γεύματα ή παναρισμένα κρεατικά (π.χ. κοτομπουκιές πανέ, κατεψυγμένες πίτσες, κατεψυγμένες πίτες, προτηγανισμένες πατάτες, κατεψυγμένα μπιφτέκια)
  • τετηγμένα τυριά σε φέτες ή κρέμα
  • πατατάκια, γαριδάκια και συναφή σνακ.

Δεδομένου ότι πολλά από αυτά τα τρόφιμα αποτελούν καθημερινές λιχουδιές στο κυλικείο (π.χ. τυρόπιτα), στα φαστ-φουντ και σε άλλα σημεία εστίασης, αναδεικνύεται ακόμα μία φορά η σημασία του σπιτικού κολατσιού ή των σωστών επιλογών για την υγεία των παιδιών.

Κατά συνέπεια, ίσως οι βασικότερες οδηγίες για τη μείωση της πρόσληψης τρανς λιπαρών οξέων είναι οι εξής:

  • διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων.
  • αποφεύγετε την κατανάλωση «έτοιμων» τροφίμων και προτιμάτε τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τα προϊόντα που δηλώνουν ότι δεν περιέχουν μερικώς  υδρογονωμένα λίπη.
  • αποφεύγετε όσο το δυνατόν το τηγάνισμα των τροφίμων, ενώ σε περιπτώσεις που τηγανίζετε προτιμήστε το ελαιόλαδο, διότι τα λιπίδιά του «αντέχουν» περισσότερο.
  • όταν θέλετε να καταναλώσετε μαργαρίνη, προτιμήστε «μαλακού» τύπου, ελέγχοντας όμως πρώτα την ετικέτα.

Δείτε ποιες είναι οι τροφές που θα πρέπει να αποφεύγετε:

Πίτες και τυροπιτοειδή

Τα έτοιμα προϊόντα αυτού του είδους που κυκλοφορούν στο εμπόριο, περιέχουν συνήθως υδρογονωμένα έλαια. Καλό θα είναι να ελέγχετε τα συστατικά τους, καθώς συνήθως τα κατεψυγμένα περιέχουν 2-5 γραμμάρια τρανς λιπαρών ανά μερίδα.

Μαργαρίνη

Προκειμένου να διατηρηθεί σε στέρεα μορφή, πολλές εταιρείες χρησιμοποιούν υδρογονωμένα έλαια, που είναι πλούσια σε τρανς λιπαρά ή και κορεσμένα λιπαρά. Καλό θα είναι να ελέγχετε τη συσκευασία για τα συστατικά που περιέχονται.

Μπισκότα

Στην πλειοψηφία τους περιέχουν μεγάλες ποσότητες τρανς λιπαρών ή υδρογονωμένων ελαίων. Ωστόσο, υπάρχουν και εταιρείες που έχουν κυκλοφορήσει μπισκότα χωρίς τρανς λιπαρά.

Τηγανητές ή επεξεργασμένες τροφές

Τα τρανς λιπαρά προκύπτουν μετά την προσθήκη υδρογόνου στα φυτικά έλαια. Καλό θα είναι, λοιπόν, να ρωτάτε σε τι λάδι έχουν τηγανιστεί οι τροφές που παραγγέλνετε. Ωστόσο, ακόμη και αν η απάντηση είναι σε «φυτικό λάδι», μπορεί να είναι υδρογονωμένο.

Σάντουιτς και ντόνατ

Προσοχή στα συσκευασμένα ντόνατ και σάντουιτς, καθώς περιέχουν μεγάλες ποσότητες τρανς λιπαρών, προκειμένου να διατηρούνται περισσότερο.

Παγωμένα και κρεμώδη ποτά

Κρεμώδεις καφέδες, smoothies και ζεστά ροφήματα, μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες τέτοιων λιπαρών, όπως βέβαια και τα παγωτά.

Σε κάθε περίπτωση, οι διατροφολόγοι συστήνουν να ελέγχουμε τον πίνακα συστατικών, πριν καταναλώσουμε οποιαδήποτε τροφή, καθώς με αυτό τον τρόπο θα αποφύγουμε πολλές από τις ανθυγιεινές ουσίες, οι οποίες μακροπρόθεσμα θα προκαλέσουν προβλήματα στην υγεία μας.